1 / 5

آسیب شناسی فهم حدیث

موضوعات


دانلود کتاب آسیب شناسی فهم حدیث

نوع محصول: کتاب‌الکترونیکی
حجم دانلود: 5.9 مگا بایت
صفحات کتاب : 792
9,000 تومان
افزودن به سبد خرید

خلاصه اثر

حدیث مهم ترین منبع دریافت آموزه های دینی پس از قرآن است که زلال معارف آن تشنگان را سیراب ساخته و دانش های اسلامی را به خویش وابسته و نیازمند نموده است. از این رو معصومان(ع) مردم را به فراگیری، حفظ و نشر حدیث و بیش از آن به فهم و درایت آن تشویق نموده اند. این خود معرّف جایگاه فهم و درایت حدیث است.

در کنار توجه بسیار معصومان(ع) به امر حدیث و کوشش های صادقانه راویان و محدثان امانت دار، آسیب هایی نیز دامان این امانت را گرفته است. آسیب هایی که به عمد و گاه غیر عمد به دست دوچهرگانی دروغ ساز و سست فهم ایجاد شده است. اینان با اهداف و ...

برچسب ها

مشخصات

نوع اثر : کتاب

صفحات کتاب : 792

کنگره : ‏‫‬‭BP۱۱۰/۳‬‭‏‫‬‭/د۸آ۵ ۱۳۹۱

دیویی : ‏‫‬‭۲۹۷/۲۶‬

کتابشناسی ملی : 3054909

شابک : 978-964-7673-94-5

سال نشر : 1391

فهرست

سخن ناشر
پیش گفتار
فصل اول: کلیات و مبادی
درآمد
1. جایگاه فهم حدیث
2. آسیب پذیری حدیث
3. دشواری فهم (تحمّل) برخی احادیث‏
4. پذیرش یا انکار حدیث
5. پدیده آسیب شناسی در روایات
6. علوم حدیث و آسیب شناسی فهم حدیث
علوم نظری و کاربردی حدیث
7. مفهوم آسیب شناسی فهم حدیث
الف. آسیب شناسی
آفت شناسی
ب. فهم، فقاهت و درایت
ج. حدیث
د. تعریف «آسیب شناسی فهم حدیث»
8. اهمیت موضوع آسیب شناسی
9. فوائد و کاربردها
10. پیشینه آسیب شناسی فهم حدیث
11. نمونه هایی از آسیب شناسی و آسیب زدایی
12. پیشگیری و رفع عوارض آسیبها
الف. وجود پر برکت اهل بیت(ع) در هر عصری
ب. همراهی با کتاب و سنت قطعی
ج. دقّت در محتوای خبر
د. دقّت در راوی حدیث
ه . مذاکره و مقابله حدیث
13. پیامدهای منفی آسیبها در احادیث
فصل دوم: عوامل آسیب زا در حوزه فهم حدیث
1. از بین بردن احادیث
2. منع تدوین حدیث
پیامدهای منع تدوین
3. منع نقل حدیث
پیامدهای منع نقل و نشر حدیث
4. از بین رفتن قرینه ها به ویژه سبب صدور
5. غفلت و اشتباه راوی
6. راهیابی وضع و جعل
الف. شناسایی مقوله وضع در حدیث
اول. مفهوم وضع حدیث
دوم. وضع حدیث در آیینه روایات و سخنان بزرگان
یک. احادیث
دو. اعتراف دانشوران اسلامی
سوم. آغاز پیدایش وضع
اولین راویان متهم به وضع حدیث
چهارم. مراحل تاریخی وضع حدیث
پنجم. پیشینه وضع شناسی
ششم. گستره وضع در احادیث
هفتم. انواع حدیث موضوع
گونه های وضع
هشتم. پیامدها و آثار وضع
نهم. نمونه روشنگری جعل حدیث و جاعل آن
نمونه وضع
ب. انگیزه ها و عوامل وضع حدیث
اول. انگیزه های سیاسی (توجیه و تقویت خلافت)
دوم. انگیزه های فرهنگی و دینی
سوم. انگیزه های اقتصادی
چهارم. انگیزه های دین ستیزی
ج. نشانه ها و معیارهای شناسایی روایات موضوع
اول. نقد سندی
دوم. نقد محتوایی
7. تفویض و واگذاری احکام به اهل بیت(ع)
فصل سوّم: آسیبها و مشکلات بیرونی حدیث
1. تعارض و اختلاف روایات
الف. «تعارض» در لغت
ب. تعارض در اصطلاح
ج. اهمیت موضوع تعارض اخبار
د. علل و عوامل پیدایش تعارض از دیدگاه روایات
اول. نسخ
دوم. رعایت ظرفیّت راوی
سوم. اختلاف مراتب راویان از نظر جهل و سهو و...
چهارم. تقیه
پنجم. وضع و جعل
ششم. تخییر
هفتم. تفویض و واگذاری احکام به اهل بیت(ع)
هشتم. اختلاف انگیزی ائمه‏(ع) برای مصلحت شیعیان
نهم و دهم. توجه به اوضاع وشرایط گوناگون مکلّفان و برداشت نادرست راویان
ه . عوامل تعارض و اختلاف در بیان امام علی‏(ع)
و. عوامل تعارض اخبار از دیدگاه محقّقان
یادآوری
2. نقل به معنا
الف. پیشینه نقل به معنا
ب. جواز نقل به معنا
ج. محدوده نقل به معنا
د. ادله جواز نقل به معنا
اول. روایات
دوم. سیره عقلا
سوم. بداهت عقل
چهارم. سیره صحابه
پنجم. ذکر یک واقعه با الفاظ مختلف در قرآن
ششم. دشواری نقل به عین الفاظ
هفتم. شهرت و اجماع عالمان
ه . ادله عدم جواز نقل به معنا
نقد دلیل
و. شرایط جواز نقل به معنا
ز. شیوه های نقل به معنا
ح. عوامل نقل به معنا
ط. آثار نقل به معنا
ی. ضرر نقل به معنا در روایات
ک. نمونه ای از تأثیر نامطلوب نقل به معنا بر روایات
ل. چگونگی تعامل با نقل به معنا
3. تصحیف
الف. تعریف «تصحیف» و «مصحّف»
ب. اهمیت توجه به تصحیف
ج. انواع تصحیف
اول. تصحیف لفظی، شنیداری و نوشتاری
دوم. تصحیف معنوی
د. عوامل تصحیف
ه . پیامدهای تصحیف
و. راههای شناسایی روایات مصحَّف
4. تحریف
الف. اهمیت تحریف زدایی از احادیث
ب. انواع تحریف در حدیث
ج. عوامل تحریف
د. مراحل کشف تحریف
ه . پیامدهای تحریف روایات
5. تقطیع نادرست و عدم ذکر تمام روایت
الف. مفهوم شناسی تقطیع
ب. جواز تقطیع و ادله آن
ج. شرایط جواز تقطیع
د. انواع تقطیع و علل آن
اول. به اعتبار وقوع تقطیع
یک. تقطیع کلام راوی
دو. تقطیع کلام معصوم(ع)
دوم. به اعتبار فاعل تقطیع
سوم. تقطیع به اعتبار موقعیت بخش محذوف
ه . پیامدهای تقطیع
تأثیر تقطیع نادرست بر فهم حدیث
و. راه حل
6. تلخیص ناقص حدیث
7. اضطراب و تناقض
الف. نمونه ای از حدیث مضطرب المتن
ب. عوامل اضطراب
ج. پیامدها
د. اضطراب متنی و حجیت روایات
ه . اختلاف نسخه ها
8. زیاده و نقیصه
الف. تعریف حدیث مزید
ب. تأکید نقل حدیث بدون کم و کاست
ج. جواز کم و زیاد کردنِ غیر مخلّ
د. گونه های مزید
ه . عوامل مزید
و. راههای شناسایی حدیث مزید
ز. نمونه حدیث مزید
ح. اصل عدم زیاده یا عدم نقیصه
ط. راه حل
9. ادراج در متن حدیث
الف. انواع ادراج
ب. عوامل ادراج
ج. راه شناسایی ادراج
د. نمونه ادراج در من لا یحضره الفقیه و التهذیب
ه . پیامدهای ادراج
10. تقدیم و تأخیر
الف. انواع تقدیم و تأخیر
ب. نمونه ای از تقدیم و تأخیر
11. تشابه حروف و رسم الخطّ
12. تصحیحات قیاسی و اجتهادی
الف. جواز تصحیح احادیث
ب. چگونگی تصحیح روایت
ج. نمونه تصحیح محدثان و فقیهان
13. تحوّل معنایی واژه ها
الف. گونه های تحوّل معنایی
ب. نمونه حدیثی
ج. راه حل
14. اشتراک لفظی
15. خلط میان معنای لغوی و اصطلاحی
نمونه حدیثی
16. خلط معنای حقیقی و مجازی
نمونه حدیثی
17. خلط معنای متعارف و فرهنگ روایی
نمونه حدیثی
18. دگرگونی شرایط، اوضاع و احوال مکلّفان
نمونه حدیثی
19. اختلاف فهم راویان
الف. لزوم رعایت سطح فهم مخاطب
ب. نمونه حدیثی
20. کج فهمی (سوء فهم راویان)
الف. عوامل کج فهمی
ب. نمونه حدیثی
21. غلو و سخنان اغراق آمیز
الف. مفهوم شناسی غلو
ب. عوامل پیدایش غلو
ج. غالیان و عقاید آنان
د. پیامدهای غلو
ه . برخورد امامان با پدیده غلو و غالیان
اول. تبیین پدیده غلو و ترسیم سیمای غالیان
دوم. تصحیح عقاید
سوم. اعلام کفر غالیان و برائت از آنان
و. نمونه حدیثی
22. درآمیختگی روایات اصیل با اسرائیلیات
الف. نفوذ اسرائیلیات و عوامل آن
ب. نمونه حدیثی
23. خلط میان گزاره های حقیقی و شخصی
24. نقل در باب نامناسب
فصل چهارم: آسیبها و مشکلات درونی حدیث
1. تقیه و کتمان
الف. تقیه در لغت و اصطلاح
ب. تاریخچه تقیه
ج. ادله جواز تقیه
د. قراین شناسایی احادیث تقیه ای
اول. قراین داخلی سندی
دوم. قراین داخلی متنی
سوم. قراین خارجی
2. اختلاف مراتب روایات
نمونه حدیثی
3. نسخ به معنای لغوی و عام آن
الف. تعریف حدیث ناسخ و منسوخ
ب. شرایط تحقق نسخ‏
ج. وجود ناسخ و منسوخ در روایات و پیامد آن
د. اهمیت شناخت ناسخ و منسوخ
ه . امکان و وقوع نسخ در روایات
و. مراد از نسخ در روایات
ز. اقسام نسخ‏
ح. تقدم نسخ یا ترجیح
ط. راههای شناخت حدیث ناسخ از منسوخ
4. تشریع تدریجی و تبعیض در بیان احکام و معارف
5. تخییر و سِعه در برخی امور
6. درآمیختگی روایات حکومتی، قضایی و تبلیغی
نمونه های احکام حکومتی در سیره معصومان(ع)
7. درآمیختگی روایات محکم و متشابه
الف. مفهوم شناسی محکم و متشابه
ب. وجود روایات متشابه
ج. پیامدهای تشابه در روایات
د. راه حل
ه . نمونه حدیثی
8. درآمیختگی روایات مُجمَل و مُبیَّن
نمونه حدیثی
9. درآمیختگی روایات بیانگر حکم اولی با ثانوی
نمونه حدیثی
10. خلط تفسیر مفهومی با مصداقی (جری و تطبیق)
نمونه حدیثی
فصل پنجم: موانع مربوط به حدیث پژوه در فهم حدیث
1. پیروی از هوی و هوس
الف. نهی از پیروی از هوی و هوس
ب. پیروی از هوی یا تفسیر به رأی در حدیث
ج. پیامدهای پیروی از هوی
د. نمونه حدیثی
2. خشک اندیشی و جمود
نمونه هایی از جمود
3. اجتهاد در برابر نص
نمونه حدیثی
4. تعصّب
الف. مفهوم تعصب
ب. انواع تعصب
ج. تعصب در آیات و روایات
د. علل و عوامل تعصب
ه . پیامدهای تعصب
و. درمان تعصب
ز. نمونه ای از تعصبات در فهم احادیث
اول. ترک سنت و مخالفت با روایات صحیح
دوم. حذف و تقطیع نادرست
سوم. پذیرش روایات مجعول یا انکار روایات صحیح
چهارم. صحت احادیث صحیحین و نادرستی احادیث غیر موجود در آن دو
پنجم. وضع و جعل
ششم. تأویل نادرست
هفتم. تهمت زنی
5. پیش داوری و قضاوت عجولانه
الف. درمان پیش داوری
ب. نمونه حدیثی
6. انس ذهنی به مفاهیم مادی
نمونه حدیثی
7. برخورد گزینشی با احادیث
8. ساده انگاری
9. خلط میان معانی عرفی با مفاهیم علمی و عقلی
10. خلط میان روایات تعبدی با روایات ارشادی (مؤیّد امور عقلایی)
11. تأثیرپذیری از فرهنگهای غیر دینی
12. خلط معنای عربی با فارسی
فصل ششم: راههای شناسایی آسیب
1. مخالفت حدیث با قرآن
الف. پیشینه عرضه حدیث بر قرآن
ب. نمونه حدیثی
2. مخالفت حدیث با سنّت قطعی
نمونه حدیثی
3. مخالفت حدیث با عقل
نمونه حدیثی
4. ناهماهنگی با ضروری دین و اصول مذهب
نمونه حدیثی
5. ناهمسانی با قطعیات علمی
نمونه حدیثی
6. عدم تناسب با شأن و ادب معصومان(ع) و اصول اخلاقی
نمونه حدیثی
7. ناهماهنگی با اجماع عالمان
نمونه حدیثی
8. ناهماهنگی حدیث با واقعیات تاریخ
نمونه حدیثی
9. مخالفت با حس و تجربه
نمونه حدیثی
10. هماهنگی حدیث با رأی حاکمان
11. ناسازگاری با سیاق و علم لغت
نمونه حدیثی
12. یافتن نسخه های مختلف
13. وجود عبارت تکلف آمیز
فصل هفتم: فقدان شرایط لازم فهم حدیث
1. تتبع ناقص (عدم تشکیل خانواده حدیث)
2. عدم توجه به قواعد زبان عربی
3. ناتوانی علمی و پژوهشی
4. عدم توجه به قراین به ویژه اسباب صدور حدیث
5. عدم توجه به عنصر زمان و مکان
6. عدم توجه به آهنگ سخن
کتابنامه
الف. کتاب ها
ب. مجلات

محصولات مشابه

بیشتر

نظرات