1 / 5

دانلود کتاب پول و بانکداری اسلامی

نوع محصول: کتاب الکترونیکی
حجم دانلود: 1.5 مگا بایت
صفحات کتاب : 380
3,600 تومان
افزودن به سبد خرید

خلاصه اثر

تحولات شگرف « پول» را در سده های اخیر و ظهور پدیده « بانکداری» مسائل جدیدی را در جوامع اسلامی ایجاد کرده و عرصه جدیدی در اقتصاد اسلامی گشوده است.
این اثر به منظور آشنایی مخاطب با پول ، بانکداری اسلامی و نظریات اندیشمندان مسلمان در این خصوص در پنج فصل سامان یافته است که مباحث: پول، تورم، بهره و ربا، مسأله جبران کاهش ارزش پول و مباحث بانکداری را شامل می شود.
این کتاب با هدف تدوین متن درسی « پول و بانکداری اسلامی» در مقطع کارشناسی رشته اقتصاد ( در حد3 واحد) تدوین شده و برای عموم دانشجویان و علاقه مندان مفید است...

برچسب ها

مشخصات

نوع اثر : کتاب

صفحات کتاب : 380

کنگره : ‫‭‭BP230/22‫‭/‮الف‬9پ9 1394

دیویی : ‫‭297/4833

کتابشناسی ملی : ‫ 4043669‬

شابک : 978-600-7044-16-2

سال نشر : 1394

فهرست

پیشگفتار
فصل اول: پول در اقتصاد اسلامی
گفتار اول: اهمیت بحث پول
گفتار دوم: پیشینه و انواع پول
گفتار سوم: انواع پول از نگاهی دیگر
گفتار چهارم: پشتوانۀ پول
گفتار پنجم: کارکردهای پول
کارکرد ذخیرۀ ارزش پول از دیدگاه اقتصاددانان مسلمان
گفتار ششم: تعریف و ماهیت پول
گفتار هفتم: مال و مالیت پول
الف- مفهوم «مال» در لغت
ب-مال از نگاه اقتصاددانان
ج- مال از دیدگاه فقیهان
د- سلب شرعی مالیت
ه‍‍- مال بودن پول
و-مثلی یا قیمی بودن پول
1- مفهوم مثلی و قیمی
2- پول، مال مثلی یا قیمی؟
3- تفاوت پولهای کنونی با سایر اموال
گفتار هشتم: پول و سرمایه
گفتار نهم: پول در صدر اسلام
الف- دینار و درهم و رابطۀ آن دو
ب- ثبات نسبی ارزش درهم و دینار
ج- شباهت‌ها و تفاوت‌های پول در صدر اسلام با پول‌های فعلی
د- احکام فقهی پول‌های قدیم و تسرّی آن به پول‌های جدید
گفتار دهم: سیاست پولی و ابزارهای آن در بانکداری سنتی
گفتار یازدهم: ابزارهای سیاست پولی در نظام بانکداری بدونِ‌ربا
الف-کنترل نرخ‌های سود بانکی
ب- سقف اعتباری
ج- نسبت سپردۀ قانونی
د- سپردۀ ویژۀ بانک‌ها نزد بانک مرکزی
ه‍‍- اوراق مشارکت بانک مرکزی و انواع صکوک اسلامی
1- تسهیلات اعطایی بانک مرکزی به بانک‌ها و نقش آن در سیاست پولی
2- راهکارهای پیشنهادی برای استفاده از تسهیلات بانک مرکزی در بانکداری اسلامی
گفتار دوازدهم: اصول نظام پولی در اقتصاد اسلامی
الف- اصل عدالت
ب- اصل حرمت اکل مال به باطل
ج- ممنوعیت ربا
د- ممنوعیت ضرر و ضرار
ه‍‍-ممنوعیت غرر
و- اصل ثبات مالکیت
گفتار سیزدهم: نظریه‌های پولی؛ تحلیل‌های مبتنی‌بر شرایط
خلاصه فصل
پرسش‌ها
تحقیق و پژوهش
فصل دوم: تورم
گفتار اول: تعریف و انواع تورم
گفتار دوم: علل تورم
الف- علل اقتصادی داخلی
ب- علل اقتصادی خارجی
ج- علل غیراقتصادی
گفتار سوم: آثار تورم
گفتار چهارم: شیوه‌های مقابله با تورم
گفتار پنجم: تغییرات قیمت‌ها در عصر شارع؛ عوامل و روش‌های مقابله
الف- تغییر قیمت‌ها در صدر اسلام
ب- عوامل نوسان قیمت‌ها در صدر اسلام
1- عوامل طبیعی
یک-خشک‌سالی و کم‌بارشی
دو- سیل
سه- شیوع بیماری‌ها
2- عوامل غیرطبیعی
یک- احتکار
دو- واسطه‌گری غیرلازم
سه- گران‌فروشی
چهار- نَجْش
3- عوامل احتمالی
یک- عوامل خارجی
دو- رفتارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی
ج- اندازه و شدت تغییر قیمت‌ها
د- راهکارهای مقابله با افزایش قیمت‌ها در عصر شارع
1- مقابله با علل افزایش قیمت‌ها
یک- مبارزه با احتکار، گران‌فروشی و دیگر عناصر مرتبط
دو- اقدامات ارشادی و فرهنگ‌سازی برای کاهش فشار تقاضا
سه- حمایت از فعالیت‌های اقتصادی
چهار- ماهیت پول، و سیاست حکومت در نظارت بر ضرب سکه در کنار توسعۀ اشتغال
2- مقابله با آثار افزایش قیمت‌ها
مسئلۀ نفی نرخ‌گذاری و رابطۀ آن با سیاست مبارزه با گران‌فروشی
جمع‌بندی بحث
خلاصه فصل
پرسش‌ها
تحقیق و پژوهش
فصل سوم: بهره و ربا
بهره در نظام سرمایه‌داری و سوسیالیسم
الف- تاریخچه اجمالی
ب- بررسی و نقد دلایل علمیت بهره
1- بهره، عامل پس‌انداز
نقد و بررسی
2- بهره، پاداش امساک فعلی
نقد و بررسی
3- بهره، هزینه ‌فرصت پول
نقد و بررسی
4- بهره، سهم سرمایه از تولید
نقد و بررسی
5- بهره، اجاره پول
نقد و بررسی
6- بهره، پاداش قبول مخاطره (ریسک‌پذیری)
نقد و بررسی
7- نرخ بهره عامل تخصیص بهینۀ منابع
نقد و بررسی
8- بهره عامل رشد اقتصادی
نقد و بررسی
ج- نارسایی‌ها و پیامد‌های منفی نظام بهره
د- بررسی نظریات دربارۀ مشروعیت نظام بهره
1- نظریه مشروعیت نرخ بهرۀ پایین
نقد و بررسی
2- اختصاص ربا به زیاده در برابرِ تمدید مهلت بدهی
نقد و بررسی
3- نظریه اختصاص ربای حرام به قرض‌های مصرفی
یک- ادلّه نظریه «اختصاص تحریم ربا به قرضهای مصرفی»
نقد و بررسی
اول: آیا آیات ربا اجمال دارند؟
دوم: تعمیم یا عدم‌تعمیم آیۀ ربا
سوم: قلمرو موضوعی آیات و روایات تحریم ربا
چهارم: قلمرو موضوعی ربا در قرآن
پنجم: میزان دلالت روایات
دو- بررسی ادلۀ نظریۀ اختصاص ربای حرام به قرضهای مصرفی
اول: گزارش اجمالی از اوضاع اقتصادی صدر اسلام
دوم: راه‌های تأمین سرمایۀ تجاری
4- مجاز بودن بهرۀ بانکی به‌ دلیل ضرورت
نقد و بررسی
5- اختصاص ربا به فعالیت‌های تجاری و حلیت بهره در سیاست‌گذاری پولی
نقد و بررسی
6- ربا عایدی پول به‌عنوان واسطۀ مبادله / بهره بازدهی پول به‌عنوان سرمایه
نقد و بررسی
نقش پول در فعالیت‌های اقتصادی صدر اسلام
7- ربا درآمد قطعی از قبل‌تعیین‌شده / بهره درآمد غیرقطعی متغیر
نقد و بررسی
خلاصۀ فصل
پرسش‌ها
تحقیق و پژوهش
فصل چهارم: مسئله جبران کاهش ارزش پول
گفتار اول: تاریخچه موضوع
گفتار دوم: دیدگاه‌های اندیشمندان مسلمان
گفتار سوم: ادلۀ جواز یا لزوم جبران کاهش ارزش پول
الف-تحلیل صحیح «مثلی» یا «قیمی» بودن پول
ب- معیار بودن نظر عرف در ادای دین
ج- عدم‌صدق نفع و زیاده بر اصل سرمایه
د- قاعدۀ لاضرر
ه‍‍- قاعدۀ اتلاف
و- قاعدۀ تسلط و حقوق مالکیت
ز-مصداق نیافتن علت‌ها و حکمت‌های تحریم ربا (به‌ویژه حاکمیت عدالت)
گفتار چهارم: ادلۀ عدم‌جواز جبران کاهش ارزش پول
الف-مثلی بودن پول
نقد و بررسی
ب-ربا بودن جبران کاهش ارزش پول
1- مقدار زیادتر از ارزش اسمی رباست.
نقد و بررسی
2- پول اعتباری ارزش مستقل دارد.
نقد و بررسی
3-تورم پدیده‌ای مستحدثه نیست.
نقد و بررسی
ج-خارج بودن ضرر واردشده از ارادۀ مدیون
نقد و بررسی
د-مخالفت با عدل و انصاف
نقد و بررسی
گفتار پنجم: دیدگاه‌های تفصیل
الف-تفصیل بین تأخیر در پرداخت با رضایت طلبکار و بدون رضایت او
ب-تفصیل بین مهریه و قرض
جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
1- تورم و کاهش شدید ارزش پول
2- تورم و کاهش خفیف کاهش ارزش پول
3- تورم و کاهش متوسط ارزش پول
الف- شیوه محاسبه کاهش ارزش پول و تحلیل نظریه مصالحه
ب- راهکارهای جلوگیری از زیان ناشی از کاهش ارزش پول
1- راهکارهای فقهی
یک- شرط جبران کاهش ارزش پول
دو- محاسبه ارزش پول با کالای دارای ارزش ثابت
سه- قرض دادن ارزش و مالیت پول
چهار- خریدوفروش پول بهصورت نسیه
2- راهکارهای عملی در چارچوب موازین فقهی
یک- معیار «پول پایۀ بینالمللی» یا «حق برداشت مخصوص»(S. D. R)
دو- واحد ارزش ملی
سه- استفاده از کالای دارای ثبات ارزش
برای مطالعه
الف- بررسی روایات در مسئلۀ جبران کاهش ارزش پول
1- روایات سهگانۀ متعارضگون
نتیجۀ بحث روایات سه ‌گانه
2- روایت مربوط به تغییر قیمت درهم و دینار
ب- دیدگاه فقیهان اهل سنت دربارۀ جبران کاهش ارزش پول
خلاصۀ فصل
پرسش‌ها
تحقیق و پژوهش
فصل پنجم: بانکداری اسلامی
الف-تعریف بانکداری اسلامی
ب-ویژگی‌های بانکداری اسلامی
1- روایت مربوط به تغییر قیمت درهم و دینار
2-تأمین مبانی، قواعد و احکام فقهی در حوزۀ معاملات
3-آزادی محدود عوامل اقتصادی
4-ارتباط بخش پولی و اعتباری با بخش واقعی اقتصاد
5-سازگاری رفتارها با اخلاق اسلامی
ج-بانکداری اسلامی، جایگزین نظام بهره
د-دیدگاه اسلام دربارۀ کسب سود
ه- انحصار تحقق ربا به عقد قرض و تمدید مهلت بدهی
و-تاریخچه بانکداری اسلامی
1- بانکداری اسلامی در مصر
2- بانکداری بدونربا در ایران
3- بانک اسلامی دبی
4- بانک توسعه اسلامی
5- بانک الجزیره عربستان
6- بیت التمویل کویت
7- بانکداری اسلامی سودان
8- بانکداری اسلامی پاکستان
9- بانکداری اسلامی مالزی
10- بانک اسلامی اردن
11- بانک اسلامی قطر
گفتار اول: ساختار نظام بانکداری بدون‌ربا در ایران
الف-تجهیز منابع پولی
پاسخ به دو اشکال فقهی
ب-تخصیص منابع پولی
1-قرض‌الحسنه
اعطای تسهیلات قرض‌‌الحسنه به‌شرطِ سپرده‌گذاری
2-عقود مشارکتی
یک- ویژگیها و محدودیتهای عقود مشارکتی
دو- شرط ضمان عامل در قرارداد مضاربه
3-قراردادهای مبادله‌ای
یک- عقود با بازدهی ثابت
اول: بیع دین و تنزیل در فقه اسلامی
دوم: ویژگی‌های عقود با بازدهی ثابت
دو-عقود با بازدهی متغیر
اول: پاسخ به یک اشکال
دوم: دیدگاه ‌فقیهان دربارۀ استصناع
سوم: کاربرد عقد استصناع
چهارم: ویژگی‌های عقود با بازدهی متغیر
4-سرمایه‌گذاری مستقیم
ج-چند نکته
گفتار دوم: مسئلۀ جریمۀ تأخیر
الف-مشروعیت جریمۀ دیرکرد
1-وجه التزام یا شرط کیفری مالی
2-تعزیر مالی متخلّف
3-جبران ضرر طلبکار
4-جبران کاهش ارزش پول
ب-مشروع نبودن جریمۀ دیرکرد
1- ربوی بودن اشتراط جریمۀ دیرکرد
2- ضمان آور نبودن شرط پرداخت جریمه
نقد و بررسی
گفتار سوم: تفاوت‌های نظام بانکداری بدون‌ربا در ایران با دیگر کشورهای اسلامی
گفتار چهارم: عملکرد مثبت و موفقیت نسبی بانکداری اسلامی
الف-بحران‌های اقتصادی جهانی و بانکداری اسلامی
ب-ویژگی‌های بانکداری اسلامی در مصونیت از بحران
1-ممنوعیت معامله‌های ربوی
2-ارتباط با بخش واقعی اقتصاد
3-توزیع خطرپذیری سرمایه‌گذاری
4-محدودیت‌های فعالیت‌های سفته‌بازی
5-جذب شوک‌های واقعی اقتصاد و ثبات بیشتر
6-هماهنگی بین منافع پس‌اندازکنندگان و سرمایه‌گذاران
ج-شواهد تجربی
د-مشکلات بانکداری بدون‌ربا در ایران
1-بررسی شبهاتی دربارۀ ربوی بودن معاملات بانکی
یک- تعیین سود ثابت و مشخص
نقد و بررسی
دو- نداشتن قصد انشا
نقد و بررسی
سه- تضمین اصل سرمایه
نقد و بررسی
چهار- گرفتن وثیقه و تضمین
نقد و بررسی
پنج- عدم نظارت بانک بر عملکرد شریک
نقد و بررسی
شش- «لازم» ساختن عقود مضاربه و مشارکت
نقد و بررسی
هفت- سودهای کلان، جریمۀ تأخیر و کارمزد
نقد و بررسی
2-مشکلات اساسی بانکداری بدون‌ربا
خلاصه فصل
پرسش‌ها
تحقیق و پژوهش
پیوست‌ها
پیوست یک: پاسخ فقیهان به سؤالاتی دربارۀ پول
پیوست دو- دیدگاه فقیهان دربارۀ جبران کاهش ارزش پول
پیوست سه: قانون عملیات بانکداری بدون‌ربا و الحاقیۀ آن
پیوست چهار: تصویب‌نامه درخصوص الحاق بخش‌های14، 15 و 16 به آیین‌نامۀ فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون‌ربا (بهره)
پیوست پنج: فتواهای فقیهان معاصر دربارۀ مسائل بانکی
کتابنامه
الف-منابع عربی
ب-منابع فارسی
ج-مجلات
د-منابع انگلیسی

محصولات مشابه

بیشتر

نظرات