آن نعمتی که خدا به رایگان و همه گیر در نهاد هر انسانی قرار داده، تخیل است. حتی، آن زمان که کولی آواره ای در خیابان از فرط بی چیزی به سوی تو از روی نیاز دست دراز می کند و در نگاهش اندوۀ بی پناهی و نداری موج می زند، او ثروتمندی است که از گنج پنهان در ذهنش بی خبر است.

خیال انگیزی و تخیل انسانی مرز نمی شناسد، جغرافیا ندارد، به زمین وابسته نیست و حتی به آسمان ها نیز. تخیل ثروتی است که شاهزاده و گدا نمی شناسد، زشت و زیبا نمی داند، سالم و معیوب برایش یکسان است. نمی توان آن را خرید که بهایی ندارد. اما قیمتی است، زیباست، رهاست و تو را به هر سرزمین و هرمکانی که اراده کنی، می برد، تو را به هرزمان که آرزو کنی می کشاند.

اگر این نعمت را خداوند از آغاز آفرینش انسان در نهادش، ننهاده بود، بشر از فرط بی آرزویی، ناامیدی و تنهایی می مرد و روحش چون گیاهی می پژمرد زیرا همۀ طراوت زندگانی او از همین تخیل است.

بخش هایی از داستان:
به سختی آن پیچ تند را پشت سر نهاد و از غلظت مه و شدت بارش برف کاسته شد، مسیر جاده آرام آرام مشخص شد سرعت اتومبیل بسیار کند بود. در ذهنش محاسبه کرد که اکنون می بایست، تپه ماهورهای الیزابت را پشت سر گذرانیده و وارد درۀ سرسبز چسترفیلد شده است.
هنوز بیست تا سی کیلومتر همچنان به مزرعه باقی مانده بود.
در این اندیشه بود که ناگهان سپر جلوی اتومبیل با مانعی برخورد کرد. به تصور اینکه تودۀ برفی باشد، می خواست به راه خویش ادامه دهد. اما مانع سخت تر می نمود. لحظه ای درنگ کرد، مردد بود، می ترسید پیاده شود. از داخل هم چیزی پیدا نبود. بار دیگر به آرامی حرکت کرد. شاید حیوانی باشد و یا شاید سنگی...
هنوز چند قدمی فاصله نگرفته بود که به نظرش رسید کسی برایش دست تکان می دهد.
نور اتومبیل را بالا گرفت. آری انسانی بود.
اما در این تاریکی و سرما چه می کند. آهسته آهسته به اتومبیلش نزدیک می شد لباده ای مانند کشیشان بر تن داشت و کلاه گشادی که تمامی سر و صورتش را پوشانده بود. قد بلندی داشت و به نظر لاغر اندام می رسید. کمی ترسید. بهتر است حرکت کند. بی اختیار شده بود. آن شخص چند ضربه به شیشه اتومبیل زد. هنوز مردد بود. بی اختیار در اتومبیل را گشود. سرمای عجیب و سوزنده ای وارد اتومبیل شد. آن شخص بدون گفتن کلمهای برروی صندلی نشست. هنوز مبهوت بود...

نظرات کاربران و نقد و بررسی رمان بازگشت