استرداد مجرمین

مبانی فقهی همکاری قضائی حکومت اسلامی با حکومت های غیر اسلامی

کتاب مبانی فقهی همکاری قضائی استرداد مجرمین حکومت اسلامی با حکومت های غیر اسلامی نوشته ی محسن حاتمی با رجوع به منابع فقهی و دینی، اصول و مبانی حاکم بر تعاملات دولت اسلامی با سایر کشورهای غیر اسلامی را مورد بررسی قرار داده است. تعامل حکومت اسلامی در حوزه های مختلف از جمله مسائل حقوقی و قضائی با سایر کشورها می تواند نقش به سزایی در پیشرفت و تعالی اسلام داشته باشد، اما این تعاملات باید بر اساس مبانی و قواعد اسلامی واقع شود. از طرفی اصول و قواعد اسلامی از جمله قاعده نفی سبیل هر نوع سلطه و برتری کشورهای غیر اسلامی بر کشورهای اسلامی را نفی می کند و عزّت و سیادت اسلام را در همه تعاملات واجب می داند و از طرفی دیگر مشهود است که در فضای فعلی حاکم بر تعاملات بین الملل، نیازها، زیاده خواهی ها و تمایلات قدرت های برتر شرایط خاصی ایجاد کرده است که دولت اسلامی به عنوان یکی از اعضای دهکده جهانی به ناچار باید به آن ها مقید باشد. در این کتاب با بررسی تعاملات دولت اسلامی با سایر کشورهای غیر اسلامی عدم شمولیت این قاعده نسبت به استرداد مجرمین مسلمان به اثبات رسیده است. همچنین تعارض قاعده مذکور با قاعده «تعایش السّلمی»، سبب عدم جریان قاعده نفی سبیل در معاهدات استرداد شده است و با شناسایی و قبول موجودیت کشورهای اسلامی و غیر اسلامی با روش وصفی – تحلیلی به بررسی اقسام و احکام معاهدات استرداد پرداخته تا صحت پذیرش این قسم از معاهدات به حکم اوّلی به اثبات برساند.

در بخشی از کتاب می خوانیم:

یکی از اساسی ترین شرایطی که در حال حاضر در سطح بین الملل نقش مؤثّری در تعاملات میان دولت ها دارد این است که تمامی دولت ها خود را موظف به احقاق و حفظ منافع ملی خودشان می دانند، لذا سیاست های خود را به نحوی تنظیم می کنند که خواست ها و نیازهای امنیتی، استراتژیک، علمی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی و کشورشان در کوتاه مدّت و یا در بلند مدّت تأمین شود. آنچه در این حوزه نقش تعیین کننده ای دارد و می تواند نحوه تعاملات یک دولت با دول مختلف را در طول زمان دچار تحولات ضد و نقیض بکند، مسئله تغییر منافع ملی در طول زمان است. نباید انتظار داشته باشیم که اهداف ملی یک کشور و یک دولت در طول زمان و در شرایط گوناگون به صورت ثابت باقی بماند. در برخی مواقع ممکن است پاره ای از منافع در اولویت های نخست اهداف ملی قرار گیرند، ولی با دگرگون شدن شرایط، نوعی جابه جایی در اولویت ها رخ دهد. مصداق عینی این موضوع تحولات اخیر در منطقه خاورمیانه است که باعث شده است منافع نظامی و پیشرفت های این حوزه، به عنوان اولویت حکومت اسلامی قرار گیرد. با دگرگون شدن منافع ملی یک کشور، این احتمال وجود دارد که دوستان و متّحدان نیز تغییر کنند و در بعضی از شرایط، دوستان یک دوره، به دشمنان یکدیگر در دورهای دیگر تبدیل شوند. سیر تحولاتی که در طول تاریخ در تعاملات ایران با کشورهایی چون روسیه، آمریکا، انگلستان و... به خوبی این مسئله را مشخص می کند.

نظرات کاربران و نقد و بررسی استرداد مجرمین