معرفی کتاب بدایه‌ الحکمه (جلد اول)

بدایه‌الحکمه کتابی فلسفی در حکمت متعالیه، برای تدریس در حوزه علمیه نوشته شده و یک دوره فلسفه اسلامی را به‌صورت ساده آموزش می‌دهد. این اثر تألیف سیدمحمدحسین طباطبائی و کتابی استدلالی و چکیده‌ای از فلسفه صدرایی است که امروزه از کتاب‌های درسی برای نوآموزان در حوزه علمیه به شمار می‌رود. این کتاب ترجمه‌ها و شرح‌های متعددی دارد.
حسن حسن‌زاده آملی از فیلسوفان و عارفان، دو کتاب بدایه‌الحکمه و نهایه‌الحکمه را از متون فلسفی بسیار مهم دانسته است که عالی‌ترین سیر تکاملی فلسفی الهی را تدوین کرده است. به‌گفته علی شیروانی، نویسنده شرح بدایة الحکمه، جایگاه این کتاب در میان آثار فلسفی حکمت متعالیه، همسان جایگاه کتاب اشارات ابوعلی سینا است. بدایه‌الحکمه در ساده‌سازی آموزش فلسفه بسیار مؤثر بوده است.

خلاصه کتاب بدایه‌ الحکمه (جلد اول)

کتاب بدایة الحکمه حاصل جلسات درس‌های فلسفه سید محمدحسین طباطبایی است که به‌صورت خصوصی ارائه شده و کتاب نهایة الحکمه نیز حاصل همین جلسات بوده است. طباطبایی کتاب را به درخواست مدرسه علمیه منتظریه قم در سال ۱۳۴۹ش تألیف کرد و این کتاب به‌تدریج جای شرح منظومه اثر ملاهادی سبزواری را در حوزه و دانشگاه گرفت و رایج‌ترین کتاب درسی در زمینه فلسفه اسلامی شد.
ایشان این اثر را با تبحر در حکمت متعالیه و اشراف بر کتاب‌های شفا و اشارات بوعلی سینا، و نیز حکمت اشراق نگاشته است. این کتاب سرشار از استدلال و برهان، بسیار موجز و دور از پیچیده‌گویی است، از فصل‌بندی و تنظیم منطقی خوبی برخوردار است و اکثر مباحث منسوخ‌شده در طبیعیات را مطرح نکرده است. گفته شده است که مباحث کتاب حداکثر نظم و انسجام را دارند و مؤلف مطالب اصلی هر بحث را مطرح کرده و از طرح تفصیلی مسائل، ذکر حاشیه‌ها، اشکال‌ها و پاسخ‌های متعدد خودداری کرده است.

از زمان نگارش این اثر تاکنون برخی شروح به زبان فارسی و عربی بر این کتاب نگاشته شده است. بااین‌حال، جای اثری که شامل تعلیقه‌هایی روان و به زبان فارسی بر متن باشد، خالی بود. این مهم با تلاش چندین سالۀ استاد ارجمند، حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی امینی‌نژاد فراهم آمد و اثر حاضر که ثمرۀ تدریس چندین دوره کتاب «بدایة الحکمة» در حوزۀ علمیۀ قم است، به قلم ایشان به رشتۀ تحریر درآمد. تعلیقه‌های متعدد استاد امینی‌نژاد بر کتاب که به زبان فارسی بوده و ادامه سنت تعلیقه‌نگاری در حوزه‌های علمیه است، کارکردهای متنوعی دارند؛ برخی در حل ابهامات و دشواره‌های متنی راهگشا هستند و برخی به تبیین فنی و دقیق مسائل محوری و برخی به تاملات در بیانات علامه پرداخته و بعضی نیز سیر تاریخی مباحث را مطرح کرده‌اند.

گزیده کتاب بدایه‌ الحکمه (جلد اول)

پس از شکل‌گیری حکمت متعالیه که آخرین دست آورد فلسفی مسلمین به شمار می‌آید، کلام نیز بی‌نصیب نمانده، بلکه دچار تحول شد و اثری همچون شوارق الإلهام که مشحون از مباحث صدرایی است، در علم کلام عرضه شد و حتی هم اینک نیز در کتاب‌های کلامی در حل و فصل گره‌گاههای کلامی از محصولات فلسفه صدرایی استفاده می‌شود که نمونه‌های آن را می‌توان در اثر کلامی استاد آیت‌الله سبحانی با نام «الإلهیات» مشاهده کرد. ما بر این باوریم که در صورت راهیابی همه مباحث حکمت متعالیه و همچنین بحثهای عرفانی خصوصاً عرفان نظری، فصل نوینی در علم کلام روی خواهد داد و گزاره‌های دینی اعم از عقاید و غیر آن، به گونه‌ای شگفت‌آور حل و فصل شده و مقصود علم کلام در سطحی گسترده و عمیق حاصل می‌شود. اما با این همه هرگز کلام فلسفه با عرفان نمی‌شود، چنان که فلسفه و عرفان نیز هر چند به بهترین وجه آموزه های دین را تثبیت و تحکیم می‌کنند، اما هرگز هویت فلسفی یا عرفانی خود را از دست نمیدهند بنابراین فلسفه همیشه فلسفه است و عرفان همیشه عرفان.

دانلود کتاب بدایه‌ الحکمه (جلد اول)

نسخه الکترونیک این کتاب در قالب فایل pdf تولید شده است. شما می‌توانید نسخه الکترونیک کتاب بدایه‌الحکمه (جلد اول) را در نرم افزار فراکتاب دانلود کنید.

نظرات کاربران و نقد و بررسی بدایه الحکمه (جلد اول)