کتاب حافظ و واعظان جلوه گر pdf

یکی از عمده ترین موضوعات و مباحثی که از آغاز ظهور اسلام و حتی پیش از آن مطرح بوده بحث تصوف و صوفیگری می باشد که حتی برخی ریشه و منشاء آن را به قبل از اسلام و مذاهب و عقاید دیگر منتسب نموده اند.

یکی از اساسی ترین موضوعاتی که مورد توجه حافظ است انسان و ارجمندی اوست. حافظ پیوسته سعی دارد انسانی را که در دنیای ذهن خویش پرورده است معرفی کند. انسانی که از وجوه برجسته درونی و بیرونی او آزادی و آزادی خواهی، عشق، مستی، نیکی، پاکی و صفا تراوش نماید و صفات رذیله ای مانند صوفی، ریا، محتسب و زاهد را متروک وجود انسان متعالی می داند. سراسر ادب فارسی – چه نظم و چه نثر – به نوعی متأثر از افکار و آداب صوفیانه می باشد که در هر دوره ای این آداب و عقاید به گونه ای خاص تجلی یافته و در هر زمانی عده ای سنگ تصوف را بر سینه زده و خود را صوفی خوانده اند.

عصر حافظ (قرن هشتم) هم از این جریان بزرگ تاریخی و مذهبی در جای خود تاثیر پذیرفته است و مخصوصاً از آنجا که شاعر بزرگ این دوره - حافظ - حس کنجکاوی و مذهبی نقّادانه تیزی داشته و بیش از هر شاعر و نویسنده دیگری موضوع صوفیه را در سخن خود آورده است و در میان اشعار خوشبو، رنگارنگ و معطر وی سخنان تند، گزنده و کوبنده ای نیز وجود دارد که بیشتر این اشعار و سخنان خطاب به صوفیه و بیان حال و هوای خاص آن ها می باشد.

حافظ درنقش یک منتقد و متعهد اجتماعی تبلور یافته است. وی صرفا برای ارایه یک فضیلت هنری شعر نگفته است بلکه مسوولیت اجتماعی او را بر آن داشته است که در برابر ظلمت زمانه و نفی رفتارهای مکارانه و مقدس مآبانه از شعر به عنوان سلاحی کارآمد استفاده نماید و اوضاع نابه سامان وعدم تجلی انسان ها را در عصر خویش به نمایش بگذارد و اساس شعر خود را به انسان، اجتماع وزندگی اختصاص داده است.

در این کتاب تلاش شده با مروری بر تصوّف و نحوه ظهور و تطّور آن تا قرن هشتم به جریان ابتذال تصوّف و انحطاط معنوی آن و همچنین اراده راسخ حافظ و پای بندی وی بر آنچه که خود قبول داشته و اساس به کمال رسیدن را درصداقت و دوری از تظاهر و تزویر می دانسته، پرداخته شود و ضمن نتیجه گیری از تأثیر این ابتذال و انحطاط، بر فکر و شعر حافظ و آشنایی اجمالی با افکار و معتقدات صوفیانه ی او، سرانجام نمودها و تجلیات گوناگون صوفی را در شعر وی معرفی نماییم.