کتاب پیش درآمدی بر رویکردها و مکتب‌های ادبی دفتر 1: عصر باستان تا پایان رمانتیسم نوشته شهریار زرشناس و منتشر شده توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فر هنگ و اندیشه اسلامی است.

هدف از تهیه و نشرکتاب پیش درآمدی بر رویکردها و مکتب‌های ادبی دفتر 1: عصر باستان تا پایان رمانتیسم بررسی موجز و مبنایی مکتب‌های ادبی مهم و عصر مدرن و نیز تحلیل زمینه‌های پیدایی رمان و ادبیات داستانی و سیر انحطاطی آن بوده است.

ادبیات تفصیلی که آن را «ادبیات داستانی» می‌نامند{شامل «رمان» و داستان کوتاه} محصول عالم تاریخی_فرهنگی غرب مدرن است. در واقع هر صورتی از ادب با عهد و عالم تاریخی_فرهنگی‌ای نسبت دارد.

اگرچه اساس توجه کتاب ادبیات و نقد ادبی پس از رنسانس می‌باشد. اما جهت ایجاد بستر و زمینه‌های مناسب برای آشنایی با ادبیات غرب، مروری کوتاه بر ادبیات غربی در اعصار ماقبل مدرن نیز دارد.

گزیده کتاب پیش درآمدی بر رویکردها و مکتب های ادبی

ادبیات یونان باستان

غرب یک مجموعه تاریخی-فرهنگی است که با زوال تاریخ شرق باستان و نسخ آن، از حدود قرن هشتم و هفتم قبل از میلاد در یونان باستان و جزایر یونانی‌نشین آسیای‌صغیر و با پشت کردن به ساحت تفکر میتولوژیک_اسطوره‌ای{که چند هزارسال بود که دیگر گرفتار انحطاط و ممسوخیت و بلکه انقراض گردیده بود پدید آمد.

غرب یونانی_رومی بر عقل منقطع از وحی متافیزیکی تکیه و تاکید داشت. در نگرش متافیزیک نیست‌انگار یونانی دریافت‌های اشراقی و معنوی و الهام‌های روحانی و وحی قدسی تماما یا غالبا مورد نفی و تردید قرار می‌گرفت و به‌جای آن عقل منقطع از وحی جزوی کاسموسانتریک اصالت دداده می‌شد.

متافیزیک طبیعت‌گرای«طالس» و «انکسیمندروس» و «اناکسیمنس» به‌ویژه «پارمندیدس» و «آنکساگوراس» و ماتریالیسم باستانی «دموکریتوس» و نیز اندیشه نسبی‌انگار سوفسطائیانی چون« پروتاگوراس» و «گرگیاس» و دستگاه فلسفی«ارسطو» هر یک به‌طریقی {و از جهانی با ویژگی‌های مشابه} بر نحوی «کیهان‌مداری» یا «کاسموسانتریسم» قرار داشت.