کتاب صوتی شیرفروش

معرفی کتاب شیرفروش

شیرفروش رمانی بدیع و تجربی از نویسنده ایرلندی، آنا برنز است که در سال ۲۰۱۸ موفق به دریافت جایزه معتبر ادبی من بوکر شد. این کتاب که سومین رمان برنز محسوب می‌شود، با سبکی منحصربه‌فرد و نثری شناور و شگفت‌انگیز، مرزهای داستان‌نویسی معاصر را جابجا کرده است. داستان از زبان دختری هجده ساله روایت می‌شود که در کتاب با نام «خواهر وسطی» شناخته می‌شود. او درگیر مزاحمت‌های مردی پرنفوذ و قدرتمند به نام شیرفروش می‌شود؛ مردی نظامی و مسن‌تر که به شبه‌نظامیان محلی تعلق دارد. خانواده سختگیر و جامعه شایعه‌ساز نه تنها به حمایت از او برنمی‌خیزند، بلکه با دخالت‌های بی‌جای خود بر دردسرهای دختر می‌افزایند.

این رمان که در ظاهر حول مشکلات عاشقانه و دوراهی‌های اخلاقی یک دختر جوان می‌چرخد، در بطن خود به مسائل عمیق سیاسی و ناهنجاری‌های اجتماعی جوامع بسته می‌پردازد. برنز با طنزی تلخ و زیرکانه، داستانی از خشونت، تجاوز جنسی و مقاومت را روایت می‌کند که تفکرات مرسوم و عرف جامعه را به چالش می‌کشد.

فرقه‌گرایی، جدایی از اجتماع، سرکوب ناشی از قوم‌گرایی، سازگاری بی‌حدومرز، پدرسالاری و زندگی در ترس دائمی از مضامین اصلی این کتاب هستند. منتقدان معتقدند این رمان تصویری عمیق و ماهرانه از جنبش #من_هم_همین‌طور (MeToo) ارائه می‌دهد و روان و اخلاق مخاطب را به چالش می‌کشد.

شیرفروش اولین بار توسط سونیا سینگ به فارسی ترجمه شده و در اختیار مخاطبان ایرانی قرار گرفته است

خلاصه کتاب شیرفروش

رمان شیرفروش در شهری ناشناس اتفاق می‌افتد، هرچند نویسنده عمداً از نام بردن شهر خودداری می‌کند تا داستان حالتی جهانی پیدا کند. راوی داستان که به «خواهر وسطی» معروف است، دختری هجده ساله است که به تازگی وارد بزرگسالی شده. او در شهری پرتنش و درگیر مناقشات قومی زندگی می‌کند، جایی که پرچم اشتباه، مذهب اشتباه و حتی یک غروب آفتاب می‌تواند براندازانه تلقی شود.

داستان با ظاهر شدن مردی مرموز به نام شیرفروش آغاز می‌شود. او که مردی چهل و یک ساله، متأهل و ترسناک است، یکی از مهم‌ترین و معروف‌ترین افراد شبه‌نظامی منطقه به حساب می‌آید. همه می‌دانند که به دخترهای جوان علاقه دارد. روزی راوی در حالی که کتاب «ایوانهو» را می‌خواند از محل کار به سمت خانه برمی‌گردد که شیرفروش با آن ون سفید شیطانی‌اش سر راهش قرار می‌گیرد و پیشنهاد می‌دهد او را به خانه برساند، اما راوی دعوتش را رد می‌کند.

با شروع مزاحمت‌های شیرفروش برای خواهر وسطی، شایعه‌هایی پشت سرش شکل می‌گیرد مبنی بر اینکه او با شیرفروش سر و سری دارد. اما راوی در طول داستان تأکید می‌کند: «من با شیرفروش سر و سری نداشته‌ام. من او را دوست نداشتم. تعقیب‌های او مرا گیج کرده بود و اینکه تلاش می‌کرد با من معاشقه کند، مرا می‌ترساند. اصلاً نمی‌دانم او شیرفروش کدام محل بود. شیرفروش ما که نبود. فکر نمی‌کنم اصلاً شیرفروش باشد. سفارش شیر نمی‌گرفت و اصلاً شیری در کار نبود. او هیچ‌وقت شیر به دم خانه‌ها نمی‌برد.»

خواهر وسطی در تلاش است از یک سو مزاحمت‌های شیرفروش را بی‌پاسخ بگذارد و از سوی دیگر رابطه عاشقانه‌اش را با «دوست‌پسر احتمالی» از مادر و اطرافیان پنهان کند. اما جامعه شایعه‌ساز و خانواده سختگیر نه تنها کمکی نمی‌کنند، بلکه با دخالت‌های نابجا وضعیت را وخیم‌تر می‌سازند. آنا برنز در این کتاب فراتر از نمایش مشکلات ناشی از حضور نیروهای شبه‌نظامی، به مسائل پنهان‌تری مثل سرکوب‌گری ناشی از قوم‌گرایی، سازگاری اجباری، پدرسالاری و زندگی با بی‌اعتمادی و ترس دائمی می‌پردازد. راوی جوان نه به خاطر سیاسی بودن، نه به خاطر قهرمان بودن و نه به خاطر قربانی خشونت بودن به دردسر افتاده، بلکه به خاطر بدیع بودن، شوخ‌طبع بودن و خاص بودنش دچار مشکل شده است: به خاطر متفاوت بودن.

کتاب با وجود فضای سوررئالش، تماماً به واقعیت‌های جهان امروز اشاره دارد؛ از روسیه استالینی و طالبان گرفته تا جادوگرسوزی قرون وسطی و جنبش #MeToo. شیرفروش در نهایت داستان کسی است که به خاطر متفاوت بودن، هدف قرار می‌گیرد؛ همان ماهیتی که خود این رمان نیز در جهان ادبیات معاصر دارد.

گزیده کتاب شیرفروش

سه بار در زندگی‌ام می‌خواستم به صورت افرادی سیلی بزنم و یک بار هم دلم می‌خواست با تفنگ به صورت یک نفر ضربه بزنم. از تفنگ استفاده کردم، ولی هیچوقت به کسی سیلی نزدم. یکی از آن سه بار می‌خواستم به صورت بزرگترین خواهرم سیلی بزنم که با عجله به خانهمان آمده بود تا به من بگوید که پلیس ملی شیرفروش را کشته است. هیجان زده و خوشحال بود که این مرد که فکر می‌کرد معشوق من است و برایم مهم است کشته شده بود. با خیال راحت صورتم را بررسی کرد تا نشانه‌ای از ناراحتی در صورتم پیدا کند.

من باوجود سرکشی‌ام که به خاطر شیرفروش و شایعه‌ها بیشتر شده بود و بدتر از همیشه در مکانی منزوی در اعماق وجودم زندانی شده بودم، باز هم متوجه بودم که او چقدر نسبت به رفتارش ناآگاه است. با خودم فکر کردم او فکر می‌کند این اتفاق به من درس خوبی داده است، نه به خاطر مشکلات سیاسی و مسائلی که با مرگ او ایجاد می‌شدند و نه به خاطر چیزی که قاتلان او از خودشان نمایش می‌دادند. این‌ها همه بی‌ارزش بودند، موضوع فقط این بود که او دوست نداشت من قدم در راهی بگذارم که خودش خیلی وقت پیش آن را برای خودش ممنوع کرده بود.

خرید و دانلود کتاب شیرفروش

این کتاب صوتی، از روی متن کتاب «شیرفروش» (نشر مجید با ترجمه سونیا سینگ) تولید شده است. شما می‌توانید نسخه صوتی این کتاب را از نرم‌افزار یا سایت فراکتاب دریافت کنید.