دانلود کتاب قسط و قرب

کتاب قسط و قرب، که با زیرعنوان «جستاری در توحید و توحد قائمین به قسط» توسط نشر معارف منتشر شده است، در حوزهٔ اندیشه دینی، عدالت اجتماعی و تحلیل مفاهیم قرآنی و اسلامی می‌کوشد تا نسبت میان عدالت، دینداری، ولایت و تقرب الهی را بررسی کند. نویسنده با نثری روان و مستند نشان می‌دهد که چگونه قیام برای حق، مقدمه‌ای برای شهود تام توحید است و از ویژگی‌های بارز آن می‌توان به پیوستگی مطالب، بررسی دقیق تاریخی و روشن کردن زوایای پنهان واقعیت‌های دینی اشاره کرد.

این کتاب با نگاهی فکری و تحلیلی، مفهوم «قسط» را به‌عنوان عدالت اجتماعی و اقامه حق در جامعه، و مفهوم «قرب» را به‌عنوان نزدیکی به خداوند در کنار هم قرار می‌دهد. استاد قنبریان تلاش می‌کند نشان دهد که تقرب الهی تنها در عبادات فردی خلاصه نمی‌شود، بلکه با مسئولیت اجتماعی، عدالت‌خواهی و حضور در صحنه اصلاح جامعه پیوندی عمیق دارد. رابطهٔ عدالت‌خواهی و خودسازی با مقامات معنوی و سلوکی بسیار جای تأمل دارد؛ جدایی این دو از هم خسارت‌های بسیاری به بار آورده است. برخی سالکان چنان از جامعه غافل شده‌اند که استبداد و استعمار همه هستی مردمشان را برده و از آنها صدایی برنیامده، و از سوی دیگر پرچم عدالت در دوره‌ای به دست مارکسیست‌هایی افتاد که دین و معنویت را افیون خواندند. در برخی گرایش‌های مسلمانانه نیز تهذیب و معنویت کنار گذاشته شده یا کم‌رنگ دیده می‌شود. از این رو جمع این دو نیازمند نظریه‌ای منسجم است و الا در استثنای افراد جامع باقی می‌ماند. به نص قرآنی (آیه ۲۵ سوره حدید) یکی از اهداف انبیاء اقامه قسط توسط مردم است و هدف دیگر آنها – از جمله نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله – تزکیه نفس می‌باشد (آیه ۲ سوره جمعه). این دو هدف نه در عرض هم، بلکه در طول هم هستند؛ رسیدن به نهایت تزکیه یعنی رضا و قرب حق تعالی، هدف اصلی است که از اهداف میانی مثل عدالت اجتماعی می‌گذرد. این فرق اساسی انبیاء با برخی عارفان و مرتاضان است که به جای تشکیل یک حلقه سلوکی از بین چند مستعد، زمینه سلوک عمومی جامعه را فراهم می‌کنند، ولو برخی مستعدین را به درجات سلمان و مقدادها برسانند. نکته حائز اهمیت این است که قسط و عدالت اجتماعی وقتی هدف میانی و مقدمه برای تزکیه می‌شود، از اصالت خود نمی‌افتد؛ بلکه هم زمینه رشد معنوی عمومی را فراهم می‌کند و هم بی‌اعتنایی به آن، سالک را از مقامات بالاتر بازمی‌دارد.

کتاب «قسط و قرب» تقریر درس‌گفتارهای استاد حجت‌الاسلام قنبریان در رمضان ۱۳۹۸ شمسی در مسجد بلال بهبهان است که برای عموم مردم متدین آن منطقه در قالب ۹ جلسه ارائه شده بود، اما در ویرایش کتاب به ده جلسه تنظیم و دسته‌بندی شده است.

• جلسه اول به داستان زندگی حضرت موسی علیه‌السلام و تحولات اجتماعی زمان ایشان و ارتباطشان با جناب خضر نبی علیه‌السلام می‌پردازد و سپس آن را با شرایط انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) تطبیق می‌دهد.
• جلسه دوم درباره تدبیر خضر برای آموزش تأویل و تأویل حوادث زندگی حضرت موسی (ع)، تأویل صلح امام حسن علیه‌السلام، امیرالمؤمنین علیه‌السلام و تأویل کشتن ائمه کفر و ضرورت قیام به قسط است.
• جلسه سوم به تفاوت توحید و توحد، توحید در دعای افتتاح و توحد در دعای ندبه، و تأویل ائمه کفر می‌پردازد.
• در جلسه چهارم اقامه قسط به‌عنوان وظیفه کلان اجتماعی و قیام به قسط شرط شهادت بر توحید دانسته شده، سپس معنای توحد و شهود به توحید و توحید و توحد در دعای عرفه تبیین می‌گردد.
• جلسه پنجم به مباحثی چون دوگانه سیاست، دوگانه عارف و فقیه، اقامه قسط به‌عنوان بزرگترین فریضه، شهادت بر توحید در دو گونه عرفان، سلوک معنوی، لازمه قیام به قسط و پیوند قیام به قسط با سلوک معنوی اختصاص دارد.
• جلسه ششم به مقایسه واجبات و مستحبات در مسیر تعالی و اقامه قسط و نیز مصداق کامل قرب فرائض اشاره می‌کند.
• در جلسه هفتم قیام به قسط لازمه توحید و توحد بیان شده و در ادامه معنای بقیه‌الله، راه بقیه‌الله شدن و ویژگی‌های اولواالعلم در نهج‌البلاغه مورد بررسی قرار می‌گیرد.
• جلسه هشتم به انواع شهادت قولی و فعلی به توحید و شهادت خداوند و ملائکه و اولوالعلم می‌پردازد.
• جلسه نهم به بحث توحید و عرصه‌های آن اختصاص دارد و نهایتاً جلسه دهم که آخرین مباحث کتاب است به مقایسه مناجات شعبانیه و خطبه ۲۲۲ نهج‌البلاغه و ارتباط آنها به عنوان یک دوقلو می‌پردازد.

کتاب «قسط و قرب» با پیوند عمیق میان اقامه قسط و قرب به خدا، اثری ارزشمند برای علاقه‌مندان به اندیشه دینی، عدالت اجتماعی و سلوک معنوی است.