کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد اول) pdf
- معرفی کتاب
- مشخصات کتاب
معرفی کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد اول)
ارزش واقعی ژئوپلتیک مدرن در تحلیل محققانه عوامل جغرافیایی مؤثر بر روابط بینالملل و تعاملات سیاسی نهفته است. این رشته علمی در طول تاریخ خود فراز و نشیبهای جنجالبرانگیزی را پشت سر گذاشته است. ژئوپلتیک از بیش از یک قرن پیش به عنوان حوزهای مطالعاتی با رویکردی جبرگرایانه و تجویزی برای کشورداری معرفی شد و از همان ابتدا به صورت مجموعهای از قوانین جبری جغرافیایی حاکم بر مقدرات راهبردی کشورها ارائه گردید و به عنوان مبنای سیاست واقعگرایانه تکوین یافت. با مطرح شدن ژئوپلتیک به عنوان یک علم، مشروعیت علمی آن به چالش کشیده شد؛ عمدتاً به این دلیل که در توسعه دکترینهای خود که در خدمت نیازهای خاص برخی کشورها بود، کمتر به اصول تجربی توجه میکرد. افزون بر این، تأکید بر سیاست واقعگرایانه که به معنای نادیده گرفتن مبانی اخلاقی و معنوی تلقی میشد، انتقادات شدیدی را برانگیخت.
با این حال، دولتمردان و اندیشمندانی که ژئوپلتیک را ابزاری برای ادغام جغرافیا و سیاست بینالملل میدانند، ترجیح میدهند آن را نه به عنوان یک مکتب فکری، بلکه به مثابه یک سبک و شیوه تحلیلی تلقی کنند. در این نگاه، ناهمسانی در شکل و مقیاس بسترهای جغرافیایی با اعمال قدرت سیاسی مرتبط شده و چارچوبهای فضایی که قدرت از طریق آنها جریان مییابد، شناسایی میشود.
در کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد اول)، ژئوپلتیک از یک سو به عنوان چارچوبی برای تحلیل تعامل میان چشماندازها و بسترهای جغرافیایی و از سوی دیگر به عنوان بررسی وابستگی متقابل فرایندهای سیاسی تعریف میشود. این بسترها شامل الگوها و ویژگیهای جغرافیایی و مناطق چندلایه حاصل از آنها هستند. بسترهای جغرافیایی و فرایندهای سیاسی هر دو پویا و متحرکاند و تأثیر متقابل بر یکدیگر دارند؛ ژئوپلتیک پیامدهای این تعامل را بررسی میکند. فرایندهای سیاسی نیز هم نیروهای فعال در سطح بینالمللی و هم نیروهای مؤثر در عرصه داخلی را در بر میگیرند که بر رفتار بینالمللی کشورها تأثیرگذارند. رویکرد این کتاب تکاملی و منطقهای است؛ به این معنا که ساختار ژئوپلتیک جهان به صورت سیستمی در حال تکوین دیده میشود که از سطوح سلسلهمراتبی تشکیل شده و دولتهای ملی و واحدهای فروملی در درون قلمروهای ژئواستراتژیک و مناطق ژئوپلتیکی شکل میگیرند.
کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد اول) با ارائه مباحث علمی و اطلاعات گسترده درباره ژئوپلتیک نظام جهانی در مناطق مختلف، امکان درک عمیقتری از فضای ژئوپلتیکی جهان را فراهم میسازد و زمینه اتخاذ راهبردهای منطقی و واقعگرایانه را مهیا میکند. از این رو، این اثر بدون تأیید یا رد دیدگاههای نویسنده، به فرماندهان و مدیران حوزههای سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی، همچنین دانشگاهیان، پژوهشگران و دانشجویان توصیه میشود.
گزیده کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد اول)
طی قرن گذشته، تغییرات در نقشه ی ژئوپلتیکی جهان سریع تر و گسترده تر از دو قرن و یک قرن و نیم گذشته بوده است؛ دوره ای که دولتهای ملی مدرن و مستقل ظاهر شدند و نظام استعماری اروپا بر بیشتر مناطق جهان حاکم گردید. در قرن بیستم، بذرهای فروپاشی این نظام مستعمراتی در درگیریهای وحشیانه ی جنگ جهانی اول کاشته شد و پس از این جنگ بود که قدرتهای اروپایی خود را از نظر منابع اقتصادی و انسانی در مضیقه دیدند. انقلاب بلشویک ها، رکود اقتصاد جهانی و ظهور آلمان نازی نهایتا به جنگ جهانی دوم انجامید و فروپاشی نظم جهانی تحمیلی اروپا را کامل کرد.
جهان پس از این جنگ شاهد پیدایش دو ابرقدرت، ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، بود. دو ابرقدرت جنگ سرد، برخلاف امپراتوری استعمارگر اروپایی پیشین، حوزه های نفوذ خود را با تسلط بر مجموعه های منطقه ای، متحدان مستقل و کشورهای وابسته تحکیم بخشیدند. پس از گذشت نیم قرن، اتحاد جماهیر شوروی فرو ریخت و زمینه ی ظهور یک نظم جهانی جدید که همچنان در حال تکوین است، فراهم آمد.

