کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد دوم) pdf
- معرفی کتاب
- مشخصات کتاب
معرفی کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد دوم)
ارزش واقعی ژئوپلتیک مدرن در تحلیل محققانه عوامل جغرافیایی مؤثر بر روابط بینالملل و تعاملات سیاسی نهفته است. این رشته علمی در طول تاریخ خود فراز و نشیبهای جنجالبرانگیزی را پشت سر گذاشته است. ژئوپلتیک از بیش از یک قرن پیش به عنوان حوزهای مطالعاتی با رویکردی جبرگرایانه و تجویزی برای کشورداری معرفی شد و از همان ابتدا به صورت مجموعهای از قوانین جبری جغرافیایی حاکم بر مقدرات راهبردی کشورها ارائه گردید و به عنوان مبنای سیاست واقعگرایانه تکوین یافت. با مطرح شدن ژئوپلتیک به عنوان یک علم، مشروعیت علمی آن به چالش کشیده شد؛ عمدتاً به این دلیل که در توسعه دکترینهای خود که در خدمت نیازهای خاص برخی کشورها بود، کمتر به اصول تجربی توجه میکرد. افزون بر این، تأکید بر سیاست واقعگرایانه که به معنای نادیده گرفتن مبانی اخلاقی و معنوی تلقی میشد، انتقادات شدیدی را برانگیخت.
با این حال، دولتمردان و اندیشمندانی که ژئوپلتیک را ابزاری برای ادغام جغرافیا و سیاست بینالملل میدانند، ترجیح میدهند آن را نه به عنوان یک مکتب فکری، بلکه به مثابه یک سبک و شیوه تحلیلی تلقی کنند. در این نگاه، ناهمسانی در شکل و مقیاس بسترهای جغرافیایی با اعمال قدرت سیاسی مرتبط شده و چارچوبهای فضایی که قدرت از طریق آنها جریان مییابد، شناسایی میشود.
در کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد دوم)، ژئوپلتیک از یک سو به عنوان چارچوبی برای تحلیل تعامل میان چشماندازها و بسترهای جغرافیایی و از سوی دیگر به عنوان بررسی وابستگی متقابل فرایندهای سیاسی تعریف میشود. این بسترها شامل الگوها و ویژگیهای جغرافیایی و مناطق چندلایه حاصل از آنها هستند. بسترهای جغرافیایی و فرایندهای سیاسی هر دو پویا و متحرکاند و تأثیر متقابل بر یکدیگر دارند؛ ژئوپلتیک پیامدهای این تعامل را بررسی میکند. فرایندهای سیاسی نیز هم نیروهای فعال در سطح بینالمللی و هم نیروهای مؤثر در عرصه داخلی را در بر میگیرند که بر رفتار بینالمللی کشورها تأثیرگذارند. رویکرد این کتاب تکاملی و منطقهای است؛ به این معنا که ساختار ژئوپلتیک جهان به صورت سیستمی در حال تکوین دیده میشود که از سطوح سلسلهمراتبی تشکیل شده و دولتهای ملی و واحدهای فروملی در درون قلمروهای ژئواستراتژیک و مناطق ژئوپلتیکی شکل میگیرند.
کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد دوم) با ارائه مباحث علمی و اطلاعات گسترده درباره ژئوپلتیک نظام جهانی در مناطق مختلف، امکان درک عمیقتری از فضای ژئوپلتیکی جهان را فراهم میسازد و زمینه اتخاذ راهبردهای منطقی و واقعگرایانه را مهیا میکند. از این رو، این اثر بدون تأیید یا رد دیدگاههای نویسنده، به فرماندهان و مدیران حوزههای سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی، همچنین دانشگاهیان، پژوهشگران و دانشجویان توصیه میشود.
گزیده کتاب ژئوپولیتیک نظام جهانی (جلد دوم)
گسترهی شمالی قلمرو مؤثر ملی شامل یک حاشیهی باریک از جنوبغربی مغولستان داخلی در جنوب دیوار بزرگ در استان نینگشیا میباشد. این حاشیه در طول فلاتهای پوشیده از چمن که در مجاورت دیوار هستند، بهسوی شرق گسترش مییابد تا جایی که به داخل سرزمینهای چمنزار منچوری مرکزی و شمالی گسترش مییابد.
در حالی که این مناطق نیمدایرهای را حول هستهی متراکم ایجاد میکنند، روند توسعهی آنها بهواسطهی وجود موانع توپوگرافیکی، فواصل زیاد و فقر خطوط ارتباطی با منطقهی هسته مختل شده است. این موضوع در یک تباین آشکار با قلمروهای مؤثر ملی روسیه و ایالات متحده که بهطور مستقیم، بدون دخالت موانع طبیعی یا فواصل طولانی، به هستههای متراکمشان متصل و مرتبط هستند، قرار دارد. در نتیجه، هستههای اقتصادی و جمعیتی این دو قدرت بزرگ میتوانستند بخشهای بهآسانی قابل توسعهی کشورهای خود را توسعه داده و بنابراین خیلی آسانتر بهعنوان دریچههای اطمینان جهت رشد طبیعی یا بهعنوان نواحی جذب جمعیتهای مهاجر جدید عمل کنند.

