کتاب امام رضا (ع) و مناسبات عقل و دین pdf

معرفی کتاب امام رضا (ع) و مناسبات عقل و دین

بررسی مناسبات عقل و دین از کهن‌ترین موضوعات کلامی است که تاریخ ادیان با آن روبرو بوده‌ است. همواره در میان دانشمندان ادیان بزرگ الهی به ویژه یهودیت، مسیحیت و اسلام، مسئله بررسی چگونگی رابطه عقل و دین با حساسیت ویژه‌ای دنبال می‌شده است و چالش‌های فراوانی را میان فلاسفه، متکلمان، عارفان، فقها و نحله‌های مختلف فلسفی و کلامی ایجاد کرده است.
بی‌شک در زمان امام رضا (ع) که دوران شکوفایی گفت‌و‌گوهای عقیدتی و شکل‌گیری فرقه‌های مختلف کلامی و فلسفی است، این مسئله بحث‌های پرشوری را میان نحله‌های مختلف فکری آن روزگار به وجود آورده بود. ترجمه کتابهای یونانی در دوران مأمون و حضور آزادانه دانشمندان غیرمسلمان در دربار، به این مجادلات دامن زده بود و به طور طبیعی این مباحثات به مناظرات امام (ع) نیز راه می‌یافت. از این رو بررسی آراء امام رضا (ع) در این باب ذخیره گرانقدری است که می‌تواند زوایای تاریک بحث را روشن‌تر سازد و نظر اسلام را در این مسئله مهم عقیدتی آشکار نماید. کتاب امام رضا (علیه‌السلام)‌ و مناسبات عقل و دین تلاش دارد تا ضمن بررسی دیدگاه صاحبنظران مسلمان و غربی، در حد توان به آموزه‌های رضوی در این زمینه نزدیک‌تر شود.
نویسنده در این کتاب ابتدا به بررسی مفهوم عقل، مسئله واقع‌نمایی شناخت و منابع معرفت پرداخته و سپس مناسبات عقل و دین در آموزه‌های رضوی را بررسی می‌کند. اگر دین و به طور خاص دین اسلام را شامل سه بخش کلی اعتقادات، اخلاقیات و احکام بدانیم، در این کتاب به بررسی مناسبات عقل و دین در حوزه اعتقادات و اخلاقیات پرداخته و بررسی مناسبات عقل و دین در حوزه احکام را به فرصتی دیگر موکول کرده است. در بررسی مناسبات عقل و دین در حوزه اعتقادات، ابتدا دیدگاه‌های قائلین به عدم امکان تبیین عقلانی دین در جهان اسلام و مسیحیت بررسی شده است. سپس، نظریه عقلانیت نرم گزاره‌های دینی به منظور ارائه چهارچوبی نظری برای فهم رابطه عقل و دین در گزاره‌های اعتقادی معرفی می‌گردد. در بررسی مناسبات عقل و دین در حوزه اخلاق نیز نظریه صفاتی در اخلاق، به منظور تبیین رابطه گزاره‌های اخلاقی دین با مفاهیم عقل عملی ارائه گردیده است. برای ما که به دنبال تدوین مدلی نظری برای علم دینی هستیم، فهم رابطه عقل و دین در این زمینه یکی از مداخل مهم بحث محسوب می‌گردد. به همین دلیل در این کتاب تلاش گردیده است تا در حد بضاعت پس از بررسی آموزه‌های قرآن و حدیث و دیدگاه های صاحب نظران مسلمان و غربی، در این زمینه نظریه‌پردازی صورت پذیرد.

گزیده کتاب امام رضا (ع) و مناسبات عقل و دین

ابوهاشم جعفری روایت کرده است که نزد حضرت رضا بودیم و راجع به عقل و ادب مذاکره می‌کردیم، پس حضرت فرمود: «ای اباهاشم عقل موهبت خداست و ادب با رنج و سختی به‌دست آید، پس کسی که در کسب ادب زحمت کشد آن را به‌دست آورد و کسی که در کسب عقل رنج برد، بر نادانی خویش بیفزاید.»

اما عقل در معنای موجود مستقل نیز منافاتی با عقل به معنای قوه شناختی نخواهد داشت. چنانکه می‌دانیم در آموزه‌های اسلامی هر چیز در عالم بالا تجسمی دارد، به عنوان نمونه اعمال آدمی در روز قیامت به اشکال مختلف مجسم می‌شوند و بعید نیست که سایر حقایق این عالم نیز در عالم بالا تجسم ویژه خود را داشته باشند. بر این اساس می‌توان تصور کرد که قره شناختی آدمی نیز در عالم بالا تجسمی داشته باشد و به صورت موجود مستقلی درآید که مورد خطاب الهی واقع می‌شود. همچنین می‌توان تصور کرد همین موجود مستقل خود واسطه فیض الهی برای افاضه عقول به سایر مردمان باشد و یا ادراک برخی حقایق با اتصال و افاضه به آن موجود مجرد صورت پذیرد. بنابراین در جمع‌بندی کاربردهای عقل در روایات می‌توان پی برد که علیرغم تفاوت ظاهری کاربردهای آن بازگشت همه معانی مختلف به یک معنا است و آن نیرویی است. که خداوند در آدمی به ودیعه گذاشته است تا حق را از باطل تشخیص دهد و نسبت به جهان پیرامون خویش شناخت بیشتری به‌دست آورد.

خرید و دانلود کتاب امام رضا (ع) و مناسبات عقل و دین

شما می‌توانید نسخه الکترونیک کتاب «امام رضا (علیه‌السلام)‌ و مناسبات عقل و دین» را در قالب PDF از نرم‌افزار و سایت فراکتاب تهیه و یا آن را به صورت آنلاین مطالعه نمایید.