مقام معظم رهبری با نگاهی عالمانه، آسیب‌شناسانه و حکیمانه به راه طی‌شده در چهل سال گذشته و با توجه به شرایط حال کشور و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، بیانیه راهبردی «گام دوم انقلاب» را صادر کردند. این بیانیه، افق‌های آینده جمهوری اسلامی ایران و انقلاب اسلامی را در چهل سال آینده و پس از آن، در عرصه‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی به هم گره زده و ترسیم کرده است.

از یک سو، این بیانیه نقشه راه جهانی شدن انقلاب اسلامی در مسیر ساخت تمدن نوین اسلامی را ترسیم کرده و از سوی دیگر، هرگونه حرکت انقلاب در مدار تمدنی خود را - که از انسان‌سازی و جامعه‌پردازی آغاز شده و به تمدن‌سازی می‌رسد - به موفقیت در حوزه‌های مختلف حیات اجتماعی داخلی گره زده است.

دستیابی به این موفقیت، مستلزم نظریه‌پردازی و گفتمان‌سازی اجتماعی حول مفاهیم اصلی بیانیه و همچنین ارائه ساختارها، مدل‌ها و الگوهای عملیاتی بومی و تنظیم نقشه راه اقدام در حوزه‌های ساختاری، کارگزاری و سبک زندگی ایرانی-اسلامی است. این حوزه‌ها در قالب هفت توصیه کلیدی در بیانیه مشخص شده‌اند:

علم و پژوهش

معنویت و اخلاق

اقتصاد

استقلال و آزادی

عدالت و مبارزه با فساد

عزت ملی و روابط خارجی

سبک زندگی

جوانان با روحیه امیدآفرینی و اقتدارآفرینی، نقش تعیین‌کننده‌ای در این الگوی نظام انقلابی تمدن‌ساز دارند. آنان زمینه‌سازان ظهور و پیش‌قراولان تمدن‌سازی هستند که باید به بسط گفتمان عدالت‌خواهانه و آزادی‌خواهانه انقلاب در جهان کمک کنند. پس از صدور بیانیه، اگرچه بحث‌ها و همایش‌های متعددی برگزار شد، اما دو خلاء عمده احساس می‌شد:

غفلت از ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی بیانیه: در حالی که مخاطب اصلی بیانیه ملت ایران به‌ویژه جوانان هستند، اما جهت‌گیری آن معطوف به مسائل جهانی و آماده‌سازی برای ظهور و تمدن‌سازی در عرصه بین‌الملل است.

فقدان نقشه راه و سازوکار عملیاتی: بسیاری از مباحث فاقد برنامه عملی مشخص برای تحقق مفاهیم بیانیه بودند.

همایش بین‌المللی حاضر با هدف پر کردن این خلاءها و با اهداف ذیل برگزار شد:

توسعه و تعمیق گفتمان انقلاب اسلامی در گام دوم

تنظیم نقشه راه اقدام در حوزه ساختاری و کارگزاری

ارائه الگوی عملی «نظام انقلابی تمدن‌ساز»

زمینه‌سازی برای شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی

برای نیل به این اهداف، کمیته علمی همایش با بهره‌گیری از ظرفیت صاحب‌نظران حوزوی، دانشگاهی و امنیتی-دفاعی و با مشارکت بیش از ۳۵ مرکز علمی و پژوهشی در سراسر کشور، اقدام به برگزاری ۱۴ پیش‌همایش و پنل‌های تخصصی متعدد کرد. نتیجه این فرآیند، دریافت ۲۷۵ مقاله از نویسندگان داخلی و خارجی بود که پس از ارزیابی، مقالات برگزیده در هشت مجلد با عناوین مربوط به هر یک از محورهای هفت‌گانه (از جمله عزت ملی، عدالت، علم و پژوهش، اقتصاد، معنویت و اخلاق) منتشر شد.

کتاب حاضر، مجموعه مقالات برگزیده در محور «علم و پژوهش» است. این همایش مدعی ارائه تمام الگوهای عملیاتی نیست، اما به‌عنوان سرآغازی مهم و مدخلی برای ورود جدی‌تر به عرصه نظریه‌پردازی و عمل‌گرایی در مسیر تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تلقی می‌شود.

گزیده کتاب مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی گام دوم انقلاب: الگوی نظام انقلابی تمدن‌ساز (علم و پژوهش)

احیا و بازسازی تمدن اسلامی با انقلاب اسلامی در ایران آغاز شد و اینک انقلاب اسلامی پرچمدار آن در جهان است. این امر نیازمند باز تعریف نقش مأموریت، رسالت و کارکرد دانشگاه است که باید هم در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی نقش مهم خویش را ایفا کند و هم بسترساز توسعه و ساخت ابعاد مفهومی تمدن نوین اسلامی برای ارائه در عصر جدید باشد. برای رسیدن به این مقصود باید در جست‌و‌جوی الگویی کارامد از دانشگاه فعال سرامد، تمدن‌ساز و در یک کلام تراز انقلاب اسلامی بود مهمترین منبع استخراج این الگو بیانات و تدابیر مفصل و عمیق رهبران معظم انقلاب اسلامی است که با شروع نهضت اسلامی تا امروز مانند چشمه‌ای جوشان در تبیین انتظارها و تشریح مختصات این دانشگاه بیان شده است.